Həvarilərin İşləri: 20-ci fəsil

V. Barklinin şərhləri

20-ci fəsil

1-6

YERUSƏLİMƏ GEDƏN YOLDA (Həvarilərin işləri 20: 1-6)

Biz artıq gördük ki, Paul Yerusəlimdəki imanlı cəmiyyətinə kömək etmək üçün bütün imanlı cəmiyyətlərindən ianə toplamaq istəyirdi. Bunun üçün o, Makedoniyaya yola düşdü. Buradan Paul haqqında nə qədər az məlumatlı olduğumuz bizə aydın olur. 2-ci ayədə deyilir ki, Paul o tərəfləri gəzib-dolaşandan sonra Yunanıstana gəldi. Çox güman, o, həmin vaxt İllirikumu da ziyarət etmişdi (Romalılara 15:19). Bu sətirlərdə təxminən bir illik səyahətin və onunla bağlı macəraların nəticələri əksini tapır.

3-cü ayədə deyilir ki, Paul Yunanıstandan Suriyaya getməyə hazırlaşanda, yəhudilərin hiyləsi aşkar olundu. Pasxada iştirak etmək istəyən yəhudi zəvvarlar çox vaxt xarici limanlardan Suriyaya yola düşürdülər. Görünür, Paul bu gəmilərdən birində getmək istəyirdi. Belə bir gəmidə yəhudilərə Paulun dənizdə yoxa çıxmasını təşkil etmək çox asan olardı, bir daha heç kim onun haqqında eşitməzdi. Paul həmişə həyatını riskə atırdı.

4-cü ayədə onu müşayiət edənlərin siyahısı verilir. Çox güman, bu adamlar müxtəlif imanlı cəmiyyətləri tərəfindən Yerusəlimdəki imanlı cəmiyyətinə ianələrini vermək üçün göndərilmişdi. Hələ o zaman, məsihçiliyin başlanğıcında aydın şəkildə göstərilirdi ki, İmanlı Cəmiyyəti birdir və birinin ehtiyacı yarananda başqaları ona kömək etməlidir.

5-ci ayədə Luka üçüncü şəxsdən birinci şəxsin nəqlinə keçir. Bu o deməkdir ki, Luka yenidən Paulun yanındadır və bizə bilavasitə şahidi olduqlarını çatdırır. Luka yazır ki, onlar Mayasız Çörək bayramından sonra Filipi tərk etdilər. Bu bayram Pasxa bayramından başlayır və bir həftə davam edirdi. Həmin müddət ərzində yəhudilər Misir köləliyindən qurtuluşlarının xatirəsinə mayasız çörək yeyirdilər. Pasxa aprelin ortalarına təsadüf edirdi.

7-12

GƏNC YUXUYA GEDİR (Həvarilərin işləri 20:7-12)

Bu bizə imanlıların ibadətinin necə keçdiyi barədə aydın təsəvvür verən ilk canlı şahid ifadəsidir. Burada iki dəfə Rəbbin süfrəsindən danışılır. İlk məsihçi cəmiyyətində bir-biri ilə sıx əlaqəsi olan iki ayin keçirilirdi. Onlardan biri Məhəbbət süfrəsi adlanırdı. Hər kəs yemək üçün bir pay gətirirdi. Bu da çox vaxt qulların həftə ərzində yediyi normal yemək idi. Həmin məhəbbət süfrəsində məsihçilər mehriban dostlar kimi birlikdə yemək yeyirdilər. Digər ayin Axırıncı Şam yeməyi adlanırdı. Bu, ya Məhəbbət süfrəsindən dərhal sonra başlayırdı, ya da elə məhəbbət süfrəsi zamanı. Ola bilsin, biz birlikdə süfrə arxasında oturmaqdan irəli gələn xoşbəxtlik hisslərini itirmişik. Başqa heç nə onun qədər Məsihçi Cəmiyyətinin ailə xarakterini və ruhunu nümayiş etdirmir.

Bütün bunlar gecə baş verirdi. Bəlkə də bu, qulların yalnız gecə vaxtı işlərindən azad olmaları və məsihçi qardaşların yanına gələ bilmələri ilə əlaqədar idi. Eftikin başına gələnlər də bununla izah olunur. Qaranlıq idi. Üçüncü mərtəbədəki alçaq otaq isti idi. Çoxsaylı çıraqlara görə otağın havası ağırlaşmışdı. Şübhəsiz ki, Eftik bütün günü çox işləmişdi və bərk yorulmuşdu. O, gecənin sərin havasını udmaq üçün açıq pəncərədə oturmuşdu. Pəncərələr şüşədən deyil, ağacdan düzəldilmişdi və döşəmədən idi. Onlar qapı kimi açılır və həyətə baxırdı. Yorğun Eftik ağır havada yuxuya getdiyindən üçüncü mərtəbədən həyətə yıxıldı. Elə düşünmək olmaz ki, Paul ara vermədən danışırdı. Onun vəzi söhbətlər və müzakirələrlə əvəz olunurdu. Otaqda olanlar pilləkənlərlə həyətə enib gəncin huşsuz vəziyyətdə olduğunu görəndə Şərq adətinə görə ucadan qışqırmağa başladılar. Lakin Paul onları sakitləşdirdi, çünki gənc nəfəs alırdı. Növbəti ayələrdən öyrənirik ki, Paul hamı ilə birlikdə getmədi. O, Evtikin yıxıldıqdan sonra tam sağalmasına əmin olmaq üçün orada qaldı. Təsvir edilən mənzərə xoş təəssürat yaradır. Çünki bu, müasir imanlı cəmiyyətinin xidmətindən çox ailə görüşü təsiri bağışlayır. Ola bilərmi ki, ailə mühitinə görə imanlı cəmiyyətinin xidmətindən daha böyük nailiyyət əldə edək?

13-16

SƏYAHƏT MƏRHƏLƏLƏRİ (Həvarilərin işləri 20:13-16)

Luka Paul ilə birlikdə olduğuna görə biz səyahəti günbəgün, mərhələ-mərhələ izləyə bilərik. Troasdan Assosa qədər yol 30 kilometrdən çox idi. Bu yolu dənizlə gedəndə əlli kilometrə qədər uzanırdı. Çünki dənizdə güclü şimal-şərq küləyinə qarşı üzmək, üstəlik Lektum burnunun ətrafında dolanmaq lazım gəlirdi. Paulun piyada səyahət etmək və Assosda yenidən gəmiyə minmək üçün kifayət qədər vaxtı var idi. Bəlkə də qarşıdakı xidmətlərə hazırlaşmaq üçün təklikdə vaxt keçirmək istəyirdi. Mitilini Lesvos adasında, Hios (Sakız) isə Samos (Sisam) adasında yerləşirdi. Milet Efesdən qırx beş kilometr cənubda, Meandr çayının mənsəbində yerləşirdi.

Biz Paulun Pasxa bayramında Yerusəlimə getmək istədiyini və yəhudilərin sui-qəsd hazırlayaraq, buna necə mane olduğunu görürük. Əllinci günü bayramı Pasxadan yeddi həftə sonra qeyd olunurdu. Paul bu böyük bayramda orada olmağa çalışırdı. Paul yəhudilərlə əlaqəsini kəssə də, əcdadlarının bayramları ona çox əziz idi. O, bütpərəstlərin həvarisi idi, buna görə xalqı hətta ona nifrət edə bilərdi. Amma onun qəlbində xalqına qarşı böyük məhəbbət var idi.

17-38

KƏDƏRLİ AYRILIQ (Həvarilərin işləri 20:17-38)

Duyğularla dolu olan bu vida nitqini tamlığı ilə təsvir etmək mümkün deyil. Ancaq gəlin bəzi məqamları vurğulayaq. Birincisi, Paul özü haqqında nəsə qeyd edir:

1) O, Allahın bütün iradəsini bəyan edərək, çəkinmədən və ya insanların iltifatına uymadan cəsarətlə danışırdı.

2) O, heç kimdən asılı olmadan yaşayırdı. Bütün ehtiyaclarını öz əlinin zəhməti ilə qarşılayırdı. O, təkcə öz ehtiyaclarını ödəmək üçün deyil, ondan daha pis vəziyyətdə olanlar üçün də çalışırdı.

3) O, gələcəyə cəsarətlə baxırdı. O, Müqəddəs Ruhun təsiri altında olaraq və Ona güvənərək, gələcəkdə istənilən vəziyyətlə qarşılaşmağa hazır idi.

Paul dostlarına da tələblər qoyur:

1) Paul onlara öz vəzifələrini xatırladır. Onlar Rəbb Allahın sürüsünün nəzarətçiləri və çobanları idilər. Bu xidməti onlar özləri seçmədilər, Allah onları bu xidmətə təyin etdi. Yaxşı Çobanın xidmətçiləri həm də Onun Cəmiyyətinin çobanları olmalı idilər.

2) Paul qarşıda onları gözləyən təhlükə barədə xatırladır. Dünya pisliklərlə doludur. Həqiqət olan yerdə yalan hücum edə bilər. İman və Cəmiyyətin saflığı uğrunda onları daimi mübarizə gözləyir.

Paulun vida mərasimi dərin məhəbbət hissi ilə doludur. Məhəbbət hissi hər bir imanlı cəmiyyətini idarə etməlidir, çünki imanlı cəmiyyətinin sevgisi soyusa, sözsüz ki, imanı sönər.

Müqəddəs Kitab

Troasda

1 Hay-küy sakitləşəndən sonra Paul şagirdləri çağırıb ruhlandırdı. Sonra onlarla vidalaşaraq Makedoniyaya getmək üçün yola çıxdı. 2 O tərəfləri gəzib-dolaşaraq imanlılarla çoxlu söhbətlər aparıb onları ruhlandırandan sonra Yunanıstana getdi. 3 Orada üç ay qaldı və dəniz yolu ilə Suriyaya getmək istəyirdi ki, ona qarşı Yəhudilərin hazırladığı sui-qəsdə görə Makedoniya yolu ilə qayıtmaq qərarına gəldi. 4 Pir oğlu Veriyalı Sopater, Saloniklilərdən Aristarx və Sekund, Derbeli Qay, Timotey, Asiyalılardan Tixik və Trofim onu müşayiət edirdi. 5 Bunlar bizdən əvvəl gedib bizi Troasda gözlədilər. 6 Biz də Mayasız Çörək bayramından sonra Filipidən dəniz yolu ilə beş günə Troasa gələrək onlarla görüşdük. Orada yeddi gün qaldıq.

7 Həftənin ilk günündə çörək bölmək üçün bir yerə yığıldığımız zaman Paul camaatla söhbət apardı. Ertəsi gün onlardan ayrılacaqdı, ona görə söhbəti gecə yarısına qədər davam etdirdi. 8 Toplandığımız yuxarı mərtəbədəki otaqda çoxlu çıraqlar yanırdı. 9 Eftik adlı bir yeniyetmə pəncərədə oturmuşdu. Paul söhbəti uzadanda Eftiki dərin yuxu apardı. Yuxuya gedən kimi o, üçüncü mərtəbədən aşağı düşdü və yerdən onu qaldıranda o, ölü vəziyyətində idi. 10 Paul aşağı enib yeniyetmənin üstünə əyildi və onu qucaqlayaraq dedi: «Narahat olmayın, indi canı sağdır». 11 Təkrar yuxarı qalxıb çörək böldü və yemək yedi. Gün doğana qədər onlarla uzun-uzadı söhbət aparandan sonra oradan ayrıldı. 12 Oğlanı sağ-salamat apardılar və bu hadisədən çox ruhlandılar.

13 Biz irəli gedərək gəmiyə mindik və Assosa tərəf üzdük. Çünki Paulu oradan götürməli idik. O, quru ilə getmək istədiyi üçün bunu belə nizamlamışdı. 14 O bizi Assosda qarşılayanda onu gəmiyə mindirdik və Mitiliniyə gəldik. 15 Oradan da dənizdən üzərək səhəri gün Xios adasının qarşısına və bir gündən sonra isə Samosa çatdıq. Ertəsi gün Miletə gəldik. 16 Çünki Paul Asiya vilayətində vaxt itirməmək üçün Efesi ötüb keçmək qərarına gəlmişdi. O tələsirdi ki, imkan tapıb Əllinci Gün bayramında Yerusəlimdə olsun.

Paul Efes cəmiyyətinin ağsaqqalları ilə vidalaşır

17 Paul Miletdən Efesə xəbər göndərərək cəmiyyət ağsaqqallarını yanına çağırtdırdı. 18 Yanına gələndə onlara belə dedi: «Asiya vilayətinə qədəm basdığım birinci gündən bəri sizinlə olduğum dövrdən bu vaxta qədər özümü necə apardığım sizə məlumdur. 19 Yəhudilərin qəsd-qərəzi vasitəsilə sınaqlardan keçərkən Rəbbə tam itaətkarlıqla, göz yaşı içində qulluq edirdim. 20 Xeyirli olan hər şeyi sizə bəyan edərək istər açıq, istərsə də evdən-evə gəzib-dolaşaraq təlim verməkdən çəkinmədim. 21 Həm Yəhudiləri, həm də Yunanları tövbə edib Allaha tərəf dönməyə və Rəbbimiz İsaya iman gətirməyə çağırdım.

22 İndi də Ruhun təkidi ilə Yerusəlimə gedirəm və orada başıma nə gələcəyini bilmirəm. 23 Lakin Müqəddəs Ruh hər şəhərdə xəbərdarlıq edirdi ki, məni zəncirlər və əziyyətlər gözləyir. 24 Öz canıma heç əhəmiyyət vermirəm, onu qiymətləndirmirəm. Mənə kifayətdir ki, yolumu – Rəbb İsanın mənə tapşırdığı kimi Allahın lütfünü göstərən Müjdəni şəhadətetmə xidmətini başa çatdırım.

25 İndi aranızda dolaşıb Padşahlıq barədə vəz etdiyim sizlərdən heç biriniz mənim üzümü bir də görməyəcək. 26 Ona görə bu gün bunu sizə bəyan etmək istəyirəm ki, mən təmizəm, heç kimin qanına bais olmamışam. 27 Çünki mən çəkinmədən Allahın bütün iradəsini sizə çatdırmışam. 28 Həm özünüzə, həm də Müqəddəs Ruhun sizi nəzarətçilər təyin etdiyi bütün sürüyə diqqətlə baxın. Allahın Öz Oğlunun qanı bahasına əldə etdiyi bu cəmiyyətini bəsləyin. 29 Bilirəm ki, mən gedəndən sonra sürüyə rəhm etməyən yırtıcı canavarlar aranıza soxulacaq. 30 Aranızdan təhrif edilmiş sözlər deyən, şagirdləri özlərinin ardınca çəkmək istəyən adamlar çıxacaq. 31 Buna görə oyaq olun. Üç il boyu, fasiləsiz, gecə-gündüz göz yaşı tökərək hər birinizə necə nəsihət verdiyimi yada salın.

32 İndi isə mən sizi Allaha və Onun lütfü barədəki kəlamına əmanət edirəm. Bu kəlam sizi inkişaf etdirib təqdis olunmuş bütün insanlar arasında irsə qovuşdurmağa qadirdir. 33 Mən heç kimin nə qızılına, nə gümüşünə, nə də pal-paltarına göz dikmişəm. 34 Siz də bilirsiniz ki, bu əllər həm mənim, həm də mənimlə olanların ehtiyaclarını təmin etdi. 35 Gördüyüm hər işdə Rəbb İsanın “vermək almaqdan daha çox bəxtiyarlıq gətirər” sözünü yaddan çıxarmayıb belə əmək sərf edərək zəiflərə kömək etməyin vacibliyini sizə göstərdim».

36 Paul bu sözləri söyləyəndən sonra diz çöküb onlarla birlikdə dua etdi. 37 Sonra hamısı ağlayaraq Paulun boynuna sarıldı və onu öpdü. 38 Onlar ən çox «mənim üzümü bir də görməyəcəksiniz» sözündən kövrəldilər. Sonra onu gəmiyə qədər yola saldılar.