5-ci fəsil

1-8

GÜNAH VƏ ÖZÜNDƏN RAZILIQ (1Korinflilərə 5:1-8)

Paul burada dəfələrlə üzləşdiyi problemə toxunur. Bütpərəstlər üçün, ümumiyyətlə, qüsursuzluq anlayışı mövcud deyildi. Onlar şəhvətlərini istədikləri yerdə razı salırdılar. Məsihçilər üçün bu «xəstəlik»dən xilas olmaq çox çətin idi. Onlar bütpərəst dənizi ilə əhatə olunmuş kiçik bir ada kimi idilər. Axı onlar Məsihi yenicə qəbul etmişdilər və həyatlarının bir hissəsinə çevrilmiş zinadan azad olmaq onlar üçün çətin idi. Buna baxmayaraq, İmanlı Cəmiyyətini təmiz saxlamaqdan ötrü onlar köhnə bütpərəst həyat tərzi ilə həmişəlik vidalaşmalı idilər. Korinf imanlı cəmiyyətində xüsusilə xoşagəlməz hadisə baş vermişdi. Kişi ögey anası ilə cinsi həyat yaşayırdı. Belə bir hal hətta bütpərəstləri də qəzəbləndirə bilərdi. Bu, yəhudi qanunu ilə açıq-aydın və qəti şəkildə qadağan edilmişdi (Levililər 18:8). Mətndən belə nəticəyə gəlmək olar ki, bu qadın artıq ərindən boşanıb. Çox güman, o, bütpərəst idi, çünki Paul onun haqqında, ümumiyyətlə, danışmır. Görünür, o, imanlı cəmiyyətinə aid deyildi.

Paul bu günaha görə şoka düşsə də, onu daha çox sarsıdan Korinf imanlı cəmiyyətinin günahkara münasibəti idi. Yas tutmalı olduqları halda, onlar bunu adi hal kimi qəbul etmiş və qarşı çıxmaq üçün heç nə etməmişdilər. Korinf imanlı cəmiyyətini bürüməli olan kədəri ifadə etmək məqsədilə Paul ölülər üçün mərsiyə mənasını verən penfeyn sözünü işlədir. Günaha qarşı laqeyd münasibət həmişə təhlükəlidir. Bir nəfərin dediyi kimi: «Günahdan yeganə qurtuluş onun dəhşətini hiss etməkdir». Karleyl deyirdi ki, insanlar müqəddəsliyin sonsuz gözəlliyini və günahın sonsuz dəhşətini görməlidirlər. Günahı ciddi qəbul etməyəndə özümüzü təhlükəli vəziyyətə salırıq. Günahı tənqid etmək və onu qınamaq kifayət deyil. Günah ağrı və əzab hissi verməlidir. İsa Məsihi çarmıxa çəkən məhz günah idi. O öldü ki, insanlar günahdan azad olsunlar. Məsihçilər bu biabırçılığa necə sakit baxa bilərdilər?

Paul yazır ki, belə günah işlədən adama qarşı ciddi tədbirlər görülməlidir. O, məcazi mənada deyir ki, həmin adam şeytana təslim edilməlidir. Bununla demək istəyir ki, həmin şəxs imanlı cəmiyyətindən kənarlaşdırılmalıdır. Paul dünyaya şeytanın (Yəhya 12:31; 16:11; Həvarilərin işləri 26:18; Kolosselilərə 1:13), İmanlı Cəmiyyətinə isə Allahın Padşahlığı kimi baxır. O, «bu adamı mənsub olduğu yerə — şeytanın səltənətinə geri göndərin» deyə qərar verir. Amma onu qeyd etmək lazımdır ki, hətta bu tədbir də ağır cəza deyil. Belə cəza həmin adamın ipini çəkmək, şəhvətini aradan qaldırmaq məqsədi daşıyırdı. Əsas məqsəd isə onun ruhunu mümkün olduğu qədər xilas etmək idi. Ədəb qaydaları insanı cəzalandırmaq üçün yox, onu ayıltmaq üçün tətbiq olunur. Paulun bu qərarı soyuq sadist sərtliklə deyil, ölülərə yas tuturmuş kimi kədər hissi ilə həyata keçirilməli idi. Erkən Məsihçi Cəmiyyəti insanı sındırmaq üçün deyil, günahkarı islah etmək üçün cəzalandırırdı.

Sonra Paul praktiki məsləhətə keçir. 5:6-8-də o, məcazi şəkildə Korinf imanlı cəmiyyətini yəhudilikdən nümunə götürərək özünü paklandırmağa çağırır. Bəzi hallar istisna olmaqla, yəhudi ədəbiyyatında maya həmişə zərərli təsirə işarə edir. Maya çörəyin keçən dəfə bişməsindən qalan turş xəmir idi. Həmin xəmirdən növbəti dəfə xəmiri mayalamaq üçün istifadə edirdilər. Yəhudilər qıcqırmanı çürümə ilə eyni tuturdular. Buna görə də maya zərərli təsir demək idi.

Pasxa çörəyi isə mayasız idi (Çıxış 12:15; 13:7). Üstəlik, Qanunda deyilir ki, Pasxa ərəfəsində hər bir yəhudi çıraq yandırmalı, ayinə uyğun olaraq evində maya axtarmalı və tapdığı hər kiçik qırıntını atmalıdır (Allahın Yerusəlimin hər tərəfini çıraqla axtardığı mənzərə ilə müqayisə edin. Sefanya 1:12). (Yeri gəlmişkən, maya axtarışı aprelin 14-də baş verir və yaz gəlişinin paklanma xüsusiyyəti ilə bağlıdır.) Paul bu metaforadan istifadə edir. O deyir ki, bizim qurbanımız Məsihdir. Allah yəhudiləri Misirdən azad etdiyi kimi, Onun qurbanı da bizi günahın hakimiyyətindən azad etdi. «Ona görə də həyatımız pisliyin son qalıqlarından təmizlənməlidir» — deyə Paul davam edir. Əgər İmanlı Cəmiyyətində günaha yol verilərsə, maya bütün xəmiri qıcqırtdığı kimi, günah da bütün cəmiyyəti korlaya bilər.

Burada mühüm praktik həqiqət əksini tapıb. Bəzən İmanlı Cəmiyyətinin xeyrinə cəzalandırma yolu seçilməlidir. Cəmiyyət müqəddəsliyin pozulmasına göz yummaqla, mövcud olan hər şeyi məhv edə bilər. Zəhər bütün bədənə yayılmamış, alaq otu bütün sahəni korlamamış çıxarılmalıdır. Burada ədəb qaydalarının tətbiqi sistemi verilib. Ədəb qaydaları heç vaxt onları tərtib edən insanların hisslərini razı salmamalıdır. Onlar həmişə günahkarın islahına və İmanlı Cəmiyyətinin yaxşılığına töhfə verməlidir. Ədəb qaydaları heç vaxt qisas almamalı, qorumalı və sağaltmalıdır.

9-13

İMANLI CƏMİYYƏTİ VƏ DÜNYA (1 Korinflilərə 5:9-13)

Görünür, Paul korinflilərə bir dəfə məktub yazmış və orada onları bütün pis insanlarla ünsiyyətdən çəkinməyə çağırmışdı. Bu, yalnız pis həyat tərzi sürən imanlı qardaşlara şamil edilirdi. Onlar öz davranışlarını dəyişənə qədər cəmiyyətdən uzaqlaşdırılmaqla cəzalandırılmalı idilər. Lakin bəzi məsihçilər bu göstərişi mütləq qadağa kimi başa düşmüşdülər. Onlara görə bu qadağaya dünyadan tamamilə təcrid olunmaqla əməl etmək olardı. Lakin Korinf kimi bir şəhərdə əxlaqsız həyat tərzi sürən insanlarla gündəlik işgüzar əlaqələr olmadan normal yaşamaq, ümumiyyətlə, mümkün deyildi.

Lakin Paul belə bir şey öyrətmirdi. O, heç vaxt məsihçilərin özlərini dünyadan tamamilə təcrid etmələrini təlqin etməyib. Onun fikrincə, məsihçilik həyat tərzində özünü göstərməlidir. Bir dəfə yetkin məsihçi Con Vesli belə demişdi: «Allah təcrid dini deyil». Paul onunla razılaşardı.

Paulun üç qrup insanlara xas olan üç tipik günah ayırd edir. Onları nəzərdən keçirmək maraqlı olardı:

1) Zinakarlar. Yalnız Məsih insanlara iffətli yaşamaq üçün güc verə bilər. Cinsi əxlaqsızlığın əsas səbəbi insanlara heyvan kimi baxan insani baxışların yanlışlığıdır. Belə ki, insanlara və heyvanlara xas olan instinktlər heç bir utanma hissi olmadan təmin edilir, əks cinsdən olan insan isə yalnız şəxsi məmnunluq vasitəsidir. Məsihçilik insana Allahın övladı kimi baxır. İmanlı Allahın yaradılışı olaraq dünyada yaşasa da, onun baxışları dünyəvi olmur. Buna görə də o, həyatını yalnız fiziki ehtiyaclara və ehtiraslara tabe etdirməkdən imtina edir, çünki onun həm bədəni, həm də ruhu var. Əgər insanlar özlərinə Allahın qızları və oğulları kimi baxsaydılar, əxlaqsızlıq, şübhəsiz ki, onların həyatından silinərdi.

2) Tamahkarlar və soyğunçular. Yenə də yalnız Məsih imanlıları bu pisliklərdən azad edə bilər. Sırf maddi meyarlara görə, varlanmaq istəyi heç də pis deyil. Ancaq məsihçilik maddi həyatın daxilində yox, onun hüdudlarından kənardadır. Məsihçi üçün məhəbbət həyatın ən böyük dəyəridir, xidmət isə ən böyük şərəfdir. Əgər insanın qəlbində Allah sevgisi kök salıbsa, o, almaqda deyil, verməkdə sevinc tapacaq.

3) Bütpərəstlər. Bu qədim xurafat müasir xurafata bənzəyir. Ötən əsrlərə nisbətən indi dua, göz muncuğu, tilsimlərə, astroloqlara və ulduz falına maraq daha böyükdür. Bunun səbəbi həyatın əsas qanunlarından biridir: insan nəyəsə bağlı olmalı, kiməsə pərəstiş etməlidir. Əgər insan həqiqi Allaha ibadət etmirsə, şübhəsiz ki, tanrılara və bütlərə ibadət edəcək, xoşbəxtliyi onlardan gözləyəcək. İman zəif olan yerdə xurafat artır.

Qeyd edək ki, aşağıda sadalanan üç əsas günah həm də günahkarların tutduqları üç əsas yolu nümayiş etdirir:

a) Zina — insanın özünə qarşı etdiyi günahdır. Bu günahı etməklə insan özünü heyvan səviyyəsinə qədər alçaldır. O, içində yanan işığa və ən ali ideala qarşı günah işlədir. O, təbiətində aşağı olanın ali, ilahi olan üzərində üstünlük təşkil etməsinə icazə verir və insanlıqdan daha aşağı düşür.

b) Tamahkarlıq və soyğunçuluq — yaxınlarımıza və qardaşlarımıza qarşı işlədilən günahdır. Onlar insana Məsihdə kömək edilməli olan qardaş kimi deyil, istismar obyekti kimi baxırlar. Acgöz insan unudur ki, Allaha olan sevgimizin yeganə sübutu — qonşumuzu özümüz kimi sevməkdir.

c) Bütpərəstlik — Allaha qarşı günahdır. Bütlər Rəbbin yerini tutur. Bütpərəst Allahı birinci yerə qoymaqdan imtina edir.

Paula görə, İmanlı Cəmiyyətinə aid olmayanları mühakimə etmək bizim işimiz deyil. İbranicə «Cəmiyyətdən kənardakılar» ifadəsi seçilmiş xalqa aid olmayanların hamısını təsvir etmək üçün istifadə olunur. Qoy onları insanların qəlbini bilən Allah mühakimə etsin. Ancaq «cəmiyyətin daxilindəkilər»in müəyyən üstünlükləri var və onlar Məsihə and içdikləri üçün məsuliyyət daşıyırlar.

Buna görə də Paul həmin hissəni əmrlə bitirir: «Siz isə öz aranızdan pis adamı atın». Bu, Qanunun təkrarı 17:7 və 24:7 gətirilən sitatdır. Bəzən xərçəng şişinin cərrahi yolla çıxarılması lazım olur. Bəzən infeksiyanın yayılmasının qarşısını almaq üçün kəskin tədbirlər görülməlidir. Paulu bu tədbiri görməyə vadar edən Məsihin övladlarını daima təhlükə yaradan günah təhlükəsindən qorumaq, incitməmək və ya səlahiyyətindən istifadə etmək istəməməsi idi.