1-ci fəsil

1-7

KƏDƏRDƏ TƏSƏLLİVERƏN (2Korinflilərə 1:1-7)

Bu hissədə məsihçi həyatının qısa xülasəsini görə bilərik.

1) Həyatın çətinliklərini yaşamış Paul çətinliklərlə üzləşən insanlara yazır. O, Müqəddəs Kitabda əzab kimi tərcümə olunan flipsis sözündən istifadə edir. Yunan dilində bu sözün hərfi mənası insanı sıxan yük deməkdir. R.S.Trenç yazır: «Qədim ingilis qanunlarına görə, günahını boynuna almayan adamların sinələrinə ağır yük qoyulurdu. Bu da insanı yavaş-yavaş öldürürdü. Bu, hərfi mənada flipsis demək idi».

Bəzən insanın daxilini bu anlaşılmaz dünyanın yükü və sirri əzməyə başlayır. Erkən məsihçilik dövründə məsihçi olmağa qərar verən şəxs qəsdən özünü təhlükəyə məruz qoyurdu. O, ailəsi tərəfindən tərk edilir, bütpərəst qonşuları ona düşmən kəsilir, hakimiyyət tərəfindən təqib olunurdu. Samuel Ruderford dostlarından birinə yazırdı: «Allah sizi Məsihin tərəfinə keçməyə çağırdı. İndi bu ölkədə külək Məsihin əleyhinə əsir. Sən Onunla birlikdə görünəndə ümid etmə ki, dərənin yamaclı və ya günəşli tərəfində dura bilərsən». Əsl məsihçi olmaq həmişə çətindir, çünki məsihçi olmaq — çarmıx daşımaq deməkdir.

2) Bu əzablara ancaq mətanətliklə və səbirlə tab gətirmək olar. Yunan sözü hipomone səbir kimi tərcümə olunur. Hipomone sözünün əsl mənası qəmgin halda əzablara dözmək deyil, zəfərlə öhdəsindən gəlməkdir. O, nəinki əzab-əziyyətlərə qatlaşan, həm də ona qalib gələn ruhu ifadə edir. Bir dəfə kimsə Məsihin uğrunda əzab çəkən adama belə demişdi: «Əzab həyatı gözəlləşdirir, elə deyilmi?». «Bəli, — deyə adam cavab vermişdi, — amma mən yalnız təkrəngli boyalara üstünlük verərdim». Od qızılı təmizlədiyi kimi, məsihçi də çətinliklərin öhdəsindən gələrək daha saf və güclü ola bilər. Məsihçi — Allahın idmançısıdır: nizam-intizam və çətinliklərin öhdəsindən gəlmək onun gücünü artırır.

3) Amma bizdən əzm və səbir tələb edən qayğılar içində biz tək deyilik. Bizə təsəlli verən Allah var.

3-7-ci ayələrdə təsəlli ismi və təsəlli vermək feli on bir dəfə təkrarlanır. Əhdi-Cədiddəki təsəlli şəfqətdən daha çox şey deməkdir. Əhdi-Cədiddə təsəlli sözü ilkin mənasında işlədilir, onun kökündə isə latın dilindəki fortis — cəsur sözü dayanır. Məsihçi təsəllisi cəsarət və həyatda qarşımıza çıxan bütün çətinliklərin öhdəsindən gəlmək bacarığı verir. Paul əmin idi ki, Allah heç vaxt insana arzusunu yerinə yetirmək üçün güc vermədən bir arzu vermir; güc vermədən öncə ona heç vaxt tapşırıq vermir.

Bununla belə, Məsihin yoluna görə məruz qaldığımız hər əzabda müəyyən bir ilham var. Paulun dediyi kimi, Məsihin əzablarını necə böyük həcmdə çəkiriksə, Məsih vasitəsilə o cür böyük təsəlli də tapırıq. Beləcə biz Məsihin əzablarına şərik oluruq. Qədim dövrlərdə cəngavər, adətən, ürəyini fəth edən xanımının yanına gəlirdi ki, ona nə qədər sadiq olduğunu göstərmək üçün hansısa çətin tapşırıq alsın. Məsihin uğrunda əziyyət çəkmək — imtiyazdır. Smirnanın yaşlı yepiskopu Polikarp dirəyə bağlandığı vaxt belə demişdi: «Məni belə bir taleyə layiq bildiyin üçün Sənə təşəkkür edirəm». Çətin vaxtlarda məsihçi də belə deyə bilər.

4) Bunun yaxşı tərəfi odur ki, Rəbb əzabkeşlərə, sınaqlardan keçənlərə təsəlli vermək üçün Müqəddəs Ruhun gücünü verir. Paul bildirir ki, onun başına gələnlər, eləcə də Allahdan aldığı təsəlli onda başqalarına təsəlli vermək bacarığı yaradıb. Barri anasının ən əziz oğlunun necə öldüyündən danışır: «Bu hadisə anamda həssas ürək yaratdı. Sonra övladı ölən bütün analar onun yanına gəlməyə başladılar». İsa Məsih haqqında belə deyirdilər: «Çünki Özü sınağa çəkilib əzab çəkdiyi üçün sınağa çəkilənlərə kömək edə bilər» (İbranilərə 2:18). Əgər belə bir təcrübə bizə başqalarına həyatın fırtınası ilə mübarizə aparmağa kömək etmək qabiliyyəti bəxş edirsə, deməli, əzab və kədərin mənası var.

8-11

ALLAHA QAYIDIŞ (2Korinflilərə 1:8-11)

Maraqlısı odur ki, bu hissə ilə bağlı, yəni Efesdə Paulun başına gələn müsibət haqqında heç bir məlumatımız yoxdur. Onun başına, demək olar ki, dözülməz bir hadisə gəlmişdi. Paul ölümlə üz-üzə qalmışdı. O, artıq ölümə məhkum olduğuna əmin idi və bu vəziyyətdən çıxış yolu yox idi. Amma bu üstüörtülü qeyddən başqa, baş verənlərə dair əlimizdə başqa məlumat yoxdur.

İnsanlar başlarına gələn hər şeyi şişirtməyə meyillidirlər. Çox vaxt sadə əməliyyat keçirmiş adam bunu uzun müddət söhbət mövzusuna çevirir. G.D.Gi müharibə zamanı sövdələşmək üçün görüşən iki nəfərin hekayəsindən bəhs edir. Onlardan biri bütün vaxtı getdiyi qatara havadan necə hücum edildiyindən danışırdı. O, dayanmadan təhlükədən, ölümdən möcüzəvi şəkildə necə xilas olduqlarını təsvir edirdi. Nəhayət, o biri dillənir: «Yaxşı, indi də əsas məsələyə keçək. Dünən gecə evim bombalandığı üçün bir az tez getmək istəyirəm».

Həqiqətən, əziyyət çəkən insanlar çox nadir hallarda fəlakətləri haqqında danışırlar. Kral V Georqun belə bir həyat qaydası var idi: «İşdir, əziyyət çəkməli olsam, qoy yaxşı cinsdən olan heyvan kimi, səssizcə kənara çəkilib əzab çəkim». Paul öz əzabını nümayiş etdirmirdi. Biz də, ona nisbətən daha az əziyyət çəkənlər ondan nümunə götürək.

Lakin Paul gördü ki, çəkdiyi dəhşətli əzab heyrətamiz fayda gətirdi. Paulun çəkdiyi əziyyət onu Allaha qaytarır və Onun mərhəmətindən tamamilə asılı olduğunu göstərir. Ərəblərin belə bir deyimi var: «Uzun-uzadı günəşli günlər səhra yaradır». Müvəffəqiyyətin təhlükəsi ondadır ki, o, insanlara saxta müstəqillik hissi verir və həyatı özümüz idarə edə biləcəyimiz fikrini təlqin edir. Yaxşı günlərdə Allaha yönələn hər duaya sıxıntılı günlərdən on min dua düşür. Avraam Linkolnun dediyi kimi, «Mən tez-tez dua etmək üçün diz çökmüşəm, çünki getməyə başqa yerim yox idi». Yalnız çətin anlarda insan öz həqiqi dostlarının kim olduğunu öyrənir və yalnız fəlakətli günlərdə Allaha nə qədər ehtiyacı olduğunu anlayır. Efesdə Paulun başına gələnlərdən möcüzəli xilası onun Allaha sarsılmaz imanının nəticəsi idi. İndi ona heç bir sübut lazım deyildi: o, Allahın onun üçün nə edə biləcəyini bilirdi.

Əgər Allah onu belə bir sınaqdan keçirə bilibsə, deməli, hər şeyin öhdəsindən gələ bilərdi. Məzmurçu cuşa gəlib deyir: «Ya Rəbb, canımı ölümdən, gözlərimi göz yaşından, ayağımı büdrəməkdən qurtardın» (Zəbur 115:8). Con Bunyanı Allaha yönəldən bir hadisə baş vermişdi: o, günəşin üzərində oturan yaşlı qadınların bir-biri ilə «Allahın onlar üçün nə etdikləri» barədə danışdıqlarını eşitdi. Məsihçinin Allaha imanı nəzəri problem deyil: bu onun şəxsi təcrübəsinə əsaslanır. Məsihçi Allahın onun üçün nə etdiyini bilir, buna görə də qorxmur.

Sonda Paul korinflilərdən onun üçün dua etmələrini xahiş edir. Yuxarıda qeyd etdiyimiz kimi, övliyaların ən böyüyü kiçik qardaşlarından onun üçün dua istəməkdən utanmaz. Ola bilsin, dostlarımıza verəcək bir şeyimiz yoxdur, amma dünya malımız nə qədər az olsa da, onlara duamızın əvəzsiz xəzinəsini verə bilərik.

12-14

YEGANƏ TƏRİF (2Korinflilərə 1:12-14)

İndi biz korinflilərin Paula qarşı irəli sürdükləri ittihamların bəzi gizli çalarlarını və onu ləkələmək istədikləri böhtanları anlamağa başlayırıq.

1) Bəlkə də onlar Paulun davranışının və həyatının gizli bir tərəfinin olduğunu deyirmişlər. Paul buna belə cavab verir ki, o, Allahın lütfü ilə Allahdan gələn səxavət və səmimiyyətlə həyat sürüb. Paulun həyatında gizli heç nə yox idi. Biz siyahıya daha bir bəxtiyarlıq əlavə edə bilərik. «Nə bəxtiyardır heç nəyi gizlətməyən möminlər».

Bir adamın evdən-evə gedib «Qaç, canını qurtar! Hər şey ortaya çıxdı!» deməsi haqqında köhnə bir lətifə var. Pis əməli olmayan insanlar da bu sözü eşidib qaçırdılar. Deyilənə görə, memarlardan biri Yunan filosofuna elə bir ev tikməyi təklif edir ki, heç kim içini görməsin. Filosof isə ona deyir: «Əgər sən hər kəsin içini görə biləcəyi ev tiksən, sənə pulun ikiqat artığını verəcəyəm». Paulun «Allahdan gələn səxavət və səmimiyyət» mənasını ifadə etmək üçün istifadə etdiyi söz — eylikrineya son dərəcə maraqlıdır. Bu söz günəş işığında günəş şüalarını ötürən bir şeyi xarakterizə edir. Nə bəxtiyardır o adam ki, hər hərəkəti parlaq günəş işığına dözə bilir və Paul kimi, həyatında heç bir gizli əməlin olmadığını iddia edə bilir.

2) Başqaları Paulun və onun hərəkətlərinin gizli niyyətlərinin olduğunu deyirdilər. Belə bir ittihama Paul cavab verir ki, onun davranışı ağıllı plana deyil, Allahın lütfünə əsaslanır. Paulun həyatında heç bir gizli niyyət yox idi. Robert Berns bir dəfə «hansısa əmələ təhrik edən motiv»i müəyyənləşdirməyin çətinliyinə diqqət çəkir. Açığı, etiraf edək ki, biz nadir hallarda ikibaşlı niyyət olmadan nəsə edirik. Hətta yaxşı bir iş gördüyümüz zaman da bunda nüfuz, reklam, qorxu və ya müəyyən məqsəd ola bilər. Bəlkə də insanlar bu niyyətləri heç vaxt görə bilməzlər, amma Foma Akvinskinin dediyi kimi: «İnsanlar əməli, Allah isə niyyəti görür». Mənfəət güdmədən edilən əməllər azdır, mənfəətsiz niyyətlər bundan da azdır. Səmimiyyət və paklıq bizə o zaman hakim ola bilər ki, köhnə mənliyimiz ölsün və Məsih qəlbimizdə yaşasın.

3) Korinfdə elələri də var idi ki, Paulun məktublarında başqa bir şeyi nəzərdə tutduğunu söyləyirdi. Paul buna belə cavab verdi ki, onun sözlərində heç bir gizli məna yoxdur. Sözlər qəribə bir şeydir. Onlarla fikirləri həm ifadə etmək, həm də gizlətmək olar. Çox az adam deyə bilər ki, sözünü olduğu kimi, əsl mənasında ifadə edir. Biz sözləri sırf düzgün səsləndiyi və ya bəyənilmək, ya da problemdən qaçmaq üçün deyə bilərik. Dillə əlaqəli təhlükələri görən Yaqub onu bir çoxlarından daha yaxşı müəyyənləşdirmişdi: «Sözləri ilə büdrəməyən bir kimsə bütün bədəni də yüyənləyə bilən kamil bir insandır» (Yaqub 3:2). Paulun həyatında nə gizli hərəkət, nə gizli niyyət, nə də gizli məna var idi. Belə bir həyat, həqiqətən də, bizim üçün örnək olmağa layiqdir.

15-22

İSA MƏSİHDƏ ALLAHIN «BƏLİ»Sİ (2Korinflilərə 1:15-22)

İlk baxışdan bu hissə çətin görünür. Burada Paula qarşı başqa bir ittiham və böhtana işarə var. Paul deyir ki, o, Korinfə baş çəkəcəkdi. Lakin vəziyyət o qədər çətinləşir ki, onlara rəhmi gəldiyi üçün səfəri təxirə salmalı olur (23-cü ayə). Düşmənləri onu ittiham etməyə tələsərək deyirdilər ki, o, qeyri-ciddi vədlər verən, lakin qəti niyyəti olmayan bir insandır, yəni onda «bəli» və ya «xeyr» sözü yoxdur. Bu kifayət qədər ağır ittiham idi, lakin onlar sözlərinə davam edirdilər: «Əgər gündəlik işlərdə Paula etibar edə bilmiriksə, onda Allah haqqında bizə söylədiklərinə necə etibar edə bilərik?» Paulun bu ittihama cavabı belədir: «Biz Allaha tamamilə arxalana bilərik və Məsihdə «bəli» ilə «yox» arasında heç bir tərəddüd yoxdur». O, problemi gözəl kəlmə ilə ifadə edir: «Allahın bütün vədləri İsa Məsihdə «bəli»dir». Paul demək istəyirdi ki, əgər İsa Məsih zühur etməsəydi, biz Allahın vədlərinə şübhə edə bilərdik. Biz elə güman edə bilərik ki, bu vədlərin həqiqət olması qeyri-real görünür. Amma Allah bizi o qədər sevir ki, O, yeganə Oğlunu qurban verib, ona görə də vədlərini mütləq yerinə yetirəcək. Allahın zəmanəti Məsihdir. Buna görə Onun ən kiçik və ən böyük vədləri şübhə doğurmur. Korinflilər Paula böhtan atsalar da, yenə də təsirli, şəfalı bir həqiqət var: müjdəçinin etibarlılığı xoş xəbərin etibarlılığını nümayiş etdirir. Təbliğin həqiqət payı həmişə «şəxsiyyətdən keçir». Əgər insan təbliğçiyə inanmırsa, onun dediklərinə də inanmayacaq. Müəllimin davranışı və xarakteri ilə bağlı yəhudi qaydalarına görə, müəllim edə bilməyəcəyi və ya etməyəcəyi bir şeyi heç vaxt şagirdlərinə vəd etməməlidir. Çünki bu, şagirdlərə yalan danışmağı öyrədəcək. Burada bir xəbərdarlıq var: asanlıqla vəd vermək olmaz, çünki onlar asanlıqla da pozula bilər. Bir insana söz verməzdən əvvəl bu sözü yerinə yetirməyin nə qədər çətin olacağını təxmin etməli, bu sözü yerinə yetirib-yetirə bilməyəcəyinə əmin olmaq lazımdır. Paul iki mühüm həqiqət haqqında danışmağa davam edir:

1) Məhz İsa Məsih vasitəsilə biz Allahın vədlərinə «Amin» deyirik. Biz dualarımızı bu sözlərlə bitiririk: «Rəbbimiz İsa Məsihin adı ilə. Amin». Müqəddəs Yazıları oxuyanda biz çox vaxt «Amin» sözü ilə bitiririk. Amin «qoy belə olsun!» deməkdir. Həqiqət ondadır ki, bu, sadəcə bir rəsmiyyət və ya ayin deyil. Amin sözü dualarımızı tamamilə Allaha yönəldə biləcəyimizə və Onun böyük vədlərini tam imanla qəbul edə biləcəyimizə inamımızı ifadə edir. Çünki İsa dualarımızın eşidiləcəyinə və bütün böyük vədlərin doğru olduğuna zəmanətdir.

2) Sonda Paul «Ruhun girovu»ndan danışır. O, yunanca arrabon sözündən istifadə edir. Bu söz razılaşdırılmış məbləğin ödənilməsinə zəmanət verən behi ifadə edir. Bu sözə yunan qanunlarında tez-tez rast gəlinir. İnək satan qadın satış qiymətinin qalan hissəsinin ödənilməsinə zəmanət verən arrabon (beh) kimi 1000 draxma alır. Bir adam ağasına yazır ki, Lampona 8 draxma beh ödəyib, ona görə siçanları mütləq tutmağa başlayacaq. Beh ilkin ödəniş idi və qalığın ödəniləcəyinə zəmanət verirdi. Bu sözü hər kəs bilirdi. Azərbaycan dilində beh depozit sözü ilə eynidir, yəni adamı işə götürəndə və ya ev alanda ödənilən və zəmanəti təmsil edən, bütün razılaşmaya əməl olunacağını bildirən kiçik hissə deməkdir. Paul Müqəddəs Ruhdan Allahın bizə verdiyi girov kimi danışarkən demək istəyirdi ki, Müqəddəs Ruh vasitəsilə yaşadığımız həyat göylərdəki həyatın yalnız kiçik hissəsidir və bizə tamamilə veriləcəyinə zəmanətdir. Müqəddəs Ruhun ənamı gələcəkdə alacağımız böyük ənamlara Allahın əhdi və zəmanətidir.

23-24

2Korinflilərə 1:23-24-dəki mətnin şərhinə növbəti bölmədə baxın.