9-cu fəsil

1-5

KÖNÜLLÜ SURƏTDƏ İANƏ VERƏN İNSAN (2Korinflilərə 9:1-5)

Erkən dövrün əksər məsihçi ağsaqqallarının qeyd etdiyi kimi, bu hissənin fonunda Paulun gözəl insani xüsusiyyətlərini görürük. Paul Yerusəlimdə müqəddəslər üçün ianə toplamaqdan danışır və makedoniyalıları korinflilərə nümunə göstərərək səxavətli olmağa təşviq edir (8:1-5); eyni zamanda korinfliləri makedoniyalılara nümunə göstərək onları səxavətli olmağa təşviq edir! İndi Paul bir qədər qorxur ki, korinflilər onun etibarını doğrultmaya bilərlər. Bu tədbirlilik Paula və onun ürəyinin böyüklüyünə xasdır. Axı o, heç vaxt bir cəmiyyəti digərinin gözündən salmırdı, əksinə, onları tərifləyirdi. Bir insanın xarakterini digər insanların başına gələn yaxşı və pis şeyləri eşitməkdən nə qədər zövq alması ilə müəyyənləşdirmək olar.

İnsan dörd yolla ianə verə bilər:

1) Vəzifənin yerinə yetirilməsi kimi. İnsan ümumi qəbul edilmiş səxavət standartlarına uyğun olaraq xərac verə bilər, bunu hesab və ya vergi ödəyirmiş kimi edə bilər. Ancaq eyni ianəni xoşagəlməz bir vəzifə yerinə yetirilirmiş kimi, üzdə elə bir ifadə ilə vermək olar ki, ümumiyyətlə, edilməsə daha yaxşıdır.

2) Verənin özündən məmnun qalması kimi. Bir insan yardımı verərkən alan adamda doğuracağı hisslərdən daha çox özünün məmnunluq hissi haqqında düşünür. Bəzi insanlar öz qəpiklərini yoxsula kömək etmək istəyindən çox, özlərini məmnun etmək üçün verirlər. Belə ianə öz mahiyyətinə görə sırf eqoist bir hərəkətdir. Belə verən insanlar alana deyil, özlərinə verirlər.

3) Nüfuzlarından ötrü. Belə bir ianənin motivasiyası sevgi deyil, qürurdur. Belə hallarda yardım insanlara kömək etmək üçün deyil, təriflənməkdən ötrü verilir. Əgər yardım verən adama xüsusi diqqət və tərif verilməsəydi, yəqin ki, ümumiyyətlə, verilməzdi. Bu cür bəxşişlər hətta Allahın etibarını qazanmaq məqsədilə də edilə bilər, sanki Allahı borclu etmək mümkündür.

4) Bununla belə, bu kimi ianələrin pis niyyətdən irəli gəldiyini söyləmək olmaz: axı nə qədər olmasa da ianə verilir. Ancaq yeganə layiqli yardım insanın sevgi ilə etdiyi yardımdır. Sevgi və şəfqətlə idarə olunan şəxs köməyə möhtac insana yardım etməyə bilməz. Məhz belə kömək Allaha görə vermək deməkdir; çünki Allah dünyanı o qədər sevdi ki, Öz Oğlunu verdi.

Paul həqiqətən istəyirdi ki, korinflilər ianələrini əvvəlcədən hazırlasınlar, yəni son anda toplamağa ehtiyac qalmasın. Qədim Latın atalar sözündə deyilir: «Tez verən ikiqat verir». Bu, həmişə belədir. Ən gözəl ianə heç bir xatırlatma olmadan verilən ianədir. Çünki biz hələ günahkar ikən Məsih bizim üçün öldü. Allah biz Ondan nəsə diləməzdən əvvəl dualarımızı eşidir. Allahın bizim üçün etdiyini biz də qardaşlarımız üçün etməliyik.

6-15

SƏXAVƏTLƏ VERMƏYİN ƏLAMƏTLƏRİ (2Korinflilərə 9:6-15)

Burada səxavətin xarakterik əlamətləri sadalanır.

1) Paul bildirir ki, hələ heç kim səxavətinə görə müflis olmayıb. Vermək — əkmək kimidir. Az əkən az biçər; səxavətlə əkən isə vaxtı çatanda bol-bol biçər. Əhdi-Cədid son dərəcə praktik kitabdır. Onun mühüm xüsusiyyətlərindən biri odur ki, mükafatın olacağı mütləq şəkildə vurğulanır. Orada fəzilətin tamamilə boş olduğuna dair heç bir fikir yoxdur. Əhdi-Cədid Allahın əhdlərini qəbul etmiş bir insana həyatının yeni və gözəl məzmunla dolduğunu daim xatırladır. Lakin Əhdi-Cədidin insana təklif etdiyi mükafat heç vaxt maddi xarakter daşımır. Əhdi-Cədid insana maddi nemətlər deyil, mənəvi və ruhani bəhrələr təklif edir. Bəs səxavətli insanı hansı mükafat gözləyir?

a) O seviləcək. Bu məsələyə bir qədər sonra qayıdacağıq. Xəsis insanı heç kim sevməz, amma səxavət onun çoxlu günahlarının üstünü örtər. İnsan hər zaman istiqanlı ürəyə üstünlük verəcək, hətta bu şövq öz xeyrini güdən soyuqqanlılıq qarşısında ifrata gətirib çıxarsa belə...

b) Onun çoxlu dostu olacaq. «Dostları çox olan adam mehriban olmalıdır». Xoşlanmayan insan başqaları tərəfindən sevildiyini gözləyə bilməz. Qəlbi başqalarına açıq olan insan başqalarının ona qarşı açıqqəlbli olduğunu gözləyə bilər.

c) Ona kömək ediləcək. Bizim həmişə köməyə ehtiyac duyduğumuz bir gün olur. Əgər biz çətinliyə düşən insanlara kömək etməkdən çəkiniriksə, o zaman onlar da bizə kömək etməyə tələsməzlər. Bizə də başqalarını ölçdüyümüz ölçü ilə ölçüləcək.

d) Onlar Allaha qarşı səxavətli olacaqlar. İsa Məsih öyrədir ki, başqaları üçün nə ediriksə, Allah üçün etmiş oluruq. Gün gələcək, bizim mənəvi və maddi səxavətimiz bizim xeyrimizə hesablanacaq, daşürəkliyimiz isə əleyhimizə şəhadət edəcək.

2) Paul deyir ki, Allah səxavətli insanı sevir. Qanunun təkrarı 15:7-11 kasıb qardaşa qarşı səxavətdən bəhs edir. Burada 10-cu ayə xüsusilə vacibdir. «Kasıba səxavətlə, könüllü surətdə yardım edin». Ravvinlərin məsəllərində deyilir: «Dosta nəyisə qaşqabaq üzlə verməkdənsə, onu xoş üzlə qəbul edib heç nə verməmək daha yaxşıdır». Seneka deyirdi ki, tərəddüdlə və gec verməkdənsə, heç nə verməmək daha yaxşıdır. Sonra Paul Zəbur 112:3-9-dan sitat gətirir. Burada səxavətli şəxsin təsviri verilir. O, səpələyir, fəqirlərə paylayır; onun əməlləri əbədi qalır, hörməti və sevinci çoxalır. Karleyl uşaqlıqda valideynləri evdə olmayanda bir dilənçinin onların evinə necə gəldiyini yazır. O, uşaq səxavəti ilə o, pul daxılını götürüb içindəkiləri dilənçiyə vermişdi. Onun sözlərinə görə, o, həmin anda həyatında heç vaxt yaşamadığı xoşbəxtlik hiss etmişdi. Həqiqətən də, könüllü olaraq verən xoşbəxt adamdır.

3) Paul bildirir ki, Allah insana həm istək, həm də sərvət verir. 8-ci ayədə deyilir ki, Allah bizə hər bir neməti bol-bol verə bilər. Bunu ifadə edərkən Paul stoiklərin sevimli sözü olan yunanca avtarkiya sözündən istifadə edir. Bu söz maddi nemətləri bol olan insanın məmnun olması demək deyil. Bu söz müstəqillik deməkdir. Məqsədi var-dövlətini artırmaq deyil, yoxsulluğu aradan qaldırmaq istəyən adamı bildirir. Bu söz az şeylə kifayətlənməyə öyrəşmiş insana işarə edir. Aydındır məsələdir ki, belə bir insan başqalarına daha çox pay verə bilər, çünki onun özünə çox az lazımdır. Doğrudan da belədir, biz çox vaxt özümüz üçün o qədər çox şey istəyirik ki, başqaları üçün heç nə qalmır. Ancaq bu, Allahın bizə verdiyi yeganə şey deyil. O bizə xeyirxahlıq etmək ənamı bəxş edə bilər. Robert Lyuis Stivensonun xidmətçiləri onu çox sevirdilər. Oğlan uşağı olan qulluqçusu onu hər səhər yuxudan oyadır, bir stəkan çay gətirirdi. Günlərin bir günü Stivensonu başqa bir qulluqçu oyatdı. Həmin qulluqçu bir fincan çaydan əlavə, gözəl bir omlet də gətirmişdi. «Sən çox diqqətlisən» Stivenson dedi. Qulluqçu «xeyr, ağa, çox olan mənim sevgimdir» dedi.

Səxavət və alicənablığın əsası olan sevgini qəlbimizə ancaq Allah qoya bilər. Lakin Paul burada daha dərin mənalardan bəhs edir. Onun fikirlərinin məzmununu diqqətlə oxuyanda görürük ki, pay vermək üç qrup insan üçün gözəl əməl hesab olunur:

1) Pay vermək başqalarına nəsə bəxş edir.

a) Onların ehtiyaclarını aradan qaldırır. Dəfələrlə olub ki, son dərəcə ümidsiz vəziyyətdə olan insana başqasından aldığı kömək göydən düşmüş bir hədiyyə kimi görünür.

b) Pay vermək insanın qardaşlığa olan inamını artırır. Çünki həddindən artıq ehtiyacı olan insan çox vaxt üzgün, məyus olur və özünü tərk edilmiş hiss edir. Qardaşlarından pay alanda başa düşür ki, insanlarda hələ sevgi və xeyirxahlıq ölməyib.

c) Pay alan insanlarda Allaha şükranlıq hissi oyanır. Çünki çətin anlarda verilən pay insanlara təkcə bizim sevgimizi deyil, həm də Allahın sevgisini bəxş edir.

2) Pay verməklə özümüzə də nəsə vermiş oluruq.

a) Bu bizim məsihçi inancımızı təsdiqləyir. Bu, xüsusilə korinflilər üçün vacib idi. Sözsüz ki, Yerusəlimdəki imanlı cəmiyyəti əsasən yəhudilərdən ibarət idi. Onlar məsihçiliyin bütpərəstlər üçün olub-olmadığına ürəklərinin dərinliklərində şübhə ilə yanaşırdılar. Belə yardım etmək faktının özü onlara məsihçiliyin bütpərəstlərə də nəsib olduğunu təsdiq etməli idi. İnsanın alicənablığı və səxavəti başqalarına onun Məsihə olan imanını təkcə sözlərində deyil, həm də əməllərində olduğunu göstərir.

b) Pay vermək başqalarının sevgisini qazandırır və onları dua etməyə sövq edir. Həyatda ən vacib şey — insanın qardaşları ilə əlaqəsidir. Qardaşlıq və dostluqdan daha qiymətli və vacib heç nə yoxdur. Səxavət və alicənablıq isə ürəkdən ürəyə gedən yoldur.

3) Pay vermək Allaha da nəsə bəxş edir. Paya görə edilən minnətdarlıq duaları Onun dərgahına ucalır. Yaxşı əməllərimizi görən insanlar bizə yox, Allaha izzət verirlər. Bu, çox möhtəşəmdir: biz insanın qəlbini Allaha yönəldən nəsə edə bilərik, və bu? Ona sevinc gətirər. Sonda Paul korinflilərin diqqətini Allahın İsa Məsihdəki ənamına yönəldir. Ehtişamı heç vaxt sönməyəcək və sözlə ifadə edilə bilməyəcək bir ənam... Bununla Paul sanki korinflilərə deyir: «Allahın nemətlərindən bu qədər daddığınız halda qardaşlarınıza necə səxavət göstərməyə bilərsiniz?»

10-13-cü fəsillərin tədqiqinə keçməzdən əvvəl, gəlin girişdə araşdırdıqlarımızı xatırlayaq. Biz 9-cu fəsildən 10-cu fəsilə heyrətamiz keçid görürük. 9-cu fəslə qədər hər şey yaxşı görünür. Dağılan münasibətlər bərpa oldu, dava bitdi. 8 və 9-cu fəsillər Yerusəlimdəki imanlı cəmiyyəti üçün ianələrin toplanmasından bəhs edir. Paulun bu praktiki məsələni həll etdikdən sonra məktubu bitirməsini gözləmək olardı. Bunun əvəzinə qarşımızda dörd fəsil dayanır. Bu fəsillər Paulun indiyə qədər yazdığı ən kədərli və ən ağrılı fəsillər adlandırıla bilər. Onların bu məktubda necə yer aldığı təəccüb doğurur.

Korinflilərə ikinci məktubda Paul onlara sərt məktub yazdığını iki dəfə qeyd edir. Məktub o qədər sərt yazılmışdı ki, o, bir anlıq onu yazdığına görə peşman olmuşdu (2Korinflilərə 2:4; 7:8). Bu təsvir Korinflilərə birinci məktubun ruhuna heç uyğun deyil. Buna görə də, iki nəticədən birinin üzərində dayanmalıyıq — ya bu məktub tamamilə itirilmiş, ya da ən azı bir hissəsi Korinflilərə ikinci məktubun 10-13-cü fəsillərində qorunub saxlanılmışdı. 10-13-cü fəsillər həmin sərt məktub təsiri bağışlayır. Görünür, Paulun məktubları toplanarkən səhvən buraya yerləşdirilib. Vəziyyəti düzgün təsəvvür etmək üçün əvvəlcə 10-13-cü fəsilləri, sonra isə 1-9-cu fəsilləri oxumalıyıq. Çox güman, Paul bu məktubu yazarkən böyük əzab hiss keçirmiş və bu məktubu onun üçün son dərəcə ağrılı olan vəziyyəti düzəltmək üçün yazmışdır.